Woensdagavond 21 januari vond de eerste bijeenkomst van 2026 plaats van Vrouwen van Nu Workum e.o. Het oude jaar was afgesloten met een geslaagde kerstlunch bij familie Van der Valk in De Hoek van de Stal.
Na lang geduld was het dan eindelijk zover: de heer Albert Draaijer uit Koudum kwam naar de Klameare. Draaijer is een bekende vogelaar, onder andere van Vroege Vogels, SBS6 en It Fryske Gea. Al jaren volgt hij de zeearenden van Koudum en Makkum. Een lezing van hem aanvragen vergt geduld; hij zit inmiddels al volgeboekt tot oktober volgend jaar. De prachtige opkomst van leden en gasten maakte duidelijk dat Draaijer niet voor niets naar Workum was gekomen.
In 2017 werden bij de Galamadammen de eerste twee Zeearenden gespot. Het was toen nog geen paartje, maar al snel kaapten ze een Buizerdnest dat ze begonnen op te knappen. In 2018 was het nest gereed, al kwam er dat jaar nog geen succesvol broedsel. Het paar verhuisde enkele bomen verder en begon daar aan een nieuw nest.
Een volwassen Zeearend is een indrukwekkende roofvogel met een spanwijdte van 2,20 tot 2,50 meter en wordt ook wel een ‘vliegende deur’ genoemd. Vrouwtjes zijn het grootst: ongeveer 90 cm hoog en 8 kilo zwaar. Mannetjes zijn circa 70 cm hoog en wegen rond de 7 kilo. Het verschil is alleen zichtbaar wanneer ze naast elkaar zitten. Zeearenden kunnen 25 tot 30 jaar oud worden en blijven, eenmaal een paar gevormd, hun hele leven bij elkaar.
Het zijn geen trekvogels; ze blijven wonen bij het eerste nest dat ze maken. Elk jaar in november beginnen ze met het renoveren van het nest, zodat het in februari weer klaar is. Zo’n nest kan wel 600 tot 700 kilo wegen. Rond 25 februari wordt het eerste ei gelegd; binnen een week kunnen dat er drie zijn. Dat er in Koudum en Makkum regelmatig drie eieren worden gelegd, is bijzonder en wijst op een zeer vruchtbare omgeving.
De ouders broeden om beurten, zodat de eieren constant warm blijven en rovers zoals kraaien, meeuwen en marters geen kans krijgen. Na vijf en een halve week komt het eerste ei uit; het kuiken is dan nog maar zo’n 8 cm groot. Vanaf dat moment breekt een intensieve periode aan voor de ouders, want de jongen hebben altijd honger.
Na ongeveer 75 dagen zijn de jongen net zo groot als hun ouders. Het voedsel bestaat onder andere uit ganzen, jonge vossen, hazen en veel vis. Alles wordt in kleine stukjes gescheurd en gevoerd, totdat de jongen zelf kunnen jagen. De vrouwtjes vliegen na ongeveer 75 dagen uit, de mannetjes na zo’n 90 dagen. Ze oefenen dit uitgebreid, maar blijven tot die tijd in en rond het nest.
Na het uitvliegen zijn ze vaak te zien op het weiland rond het nest. Zelf jagen kunnen ze dan nog niet; dat leren ze in de loop van het jaar. Pas na vijf jaar zijn ze volwassen en zwerven ze door Europa op zoek naar een partner. Inmiddels zijn er 45 zeearendsnesten in Nederland, waarvan 12 in Fryslân.
In mei 2024 kwamen de zeearenden van Koudum landelijk in het nieuws toen een jong van zeven weken oud werd gestolen. Een vogelaar zag een man bij het nest. De dief had met een pijl een touw over het nest geschoten, waaraan hij een kabel bevestigde om omhoog te klimmen. Hij was uitgerust om ook de andere twee kuikens te stelen, maar omdat hij werd gezien, sloeg hij op de vlucht.
Het tragische was dat de vogelaar dacht dat het om een officiële ringactie ging, waardoor de dader niet werd tegengehouden. Het gestolen kuiken is vermoedelijk in Dubai terechtgekomen, waar Zeearenden worden ingezet bij toeristische attracties. De ouders waren na de diefstal duidelijk in paniek en hebben lang naar hun jong gezocht.
Voor het volgende broedseizoen verhuisde het paar terug naar het oude buizerdnest, dat eerst opnieuw moest worden opgeknapt. Het spotten van de vogels is sindsdien wel lastiger geworden vanaf de parkeerplaats bij de Galamadammen.
Met prachtige foto’s en filmpjes nam Albert Draaijer ons mee in het leven van de Zeearenden van Koudum en Makkum. Wat bijzonder om dit alles zo dichtbij te mogen beleven. Albert Draaijer, hartelijk dank voor deze boeiende en indrukwekkende avond.
De volgende avondbijeenkomst is op maandag 16 februari om 19.45 uur in de Klameare. Dan laten we ons verrassen door het ééndagsbestuur van wijken 3 en 4. Niesje Abma
(Bron Friso)