Workum, één van de Friese 11 steden

Uit oude verhalen is bekend, dat in 1763 de Elfstedentocht reeds werd geschaatst. Wie de traditie om alle elf steden in één dag aan te doen op gang heeft gebracht is onbekend. Wel weten we dat de tocht der tochten zeer tot de verbeelding spreekt. In Fryslân, in Nederland maar ook ver daarbuiten.
Ook buiten het schaatsseizoen is de Elfstedentocht populair, want de tocht hoeft niet noodzakelijkerwijs per schaats afgelegd te worden. Gelukkig kan de route ook op andere manieren afgelegd worden bijvoorbeeld wandelend, op de fiets, op skeelers, schaatsend, kanoënd, per paard, in een boot met mast (over het water met beweegbare bruggen), op de motor of in de auto afleggen.

Workum kenmerkt zich door een lange straat die aan beide zijden is bebouwd. Ooit was dit het water 'Wymerts'. Hoewel Workum niet aan zee ligt, deed de stad toch volop mee aan de zeehandel. Dat was mogelijk doordat de brede waterweg It Soal in verbinding stond met de vroegere Zuiderzee,het huidige IJsselmeer. Wie vanaf het IJsselmeer It Soal opvaart, komt na precies twee kilometer een schutsluis tegen. Daar begint Workum. Schilderachtig weerspiegelen de huisjes op de dijk in het water. Vlakbij de sluis staat scheepswerf De Hoop. Al meer dan drie eeuwen worden hier schepen gebouwd en gerestaureerd. Ook nu nog is de werf volop in bedrijf. Als u geluk hebt, kunt u een afspraak maken om eens een kijkje te nemen.

Merk is het Friese woord voor markt. Het mag dan ook duidelijk zijn dat dit het handelscentrum voor de Workumers was. Over de bebouwing van De Merk is goed nagedacht. Het stadhuis, de waag, de kerk en de gebouwen van het vroegere wereldlijke en kerkelijke gezag staan overzichtelijk bij elkaar. Verder staan er herbergen en woningen van kooplieden en belangrijke ambachtslieden.

Langs de kuststrook van de voormalige Zuiderzee is veel ambachtelijk aardewerk te vinden. Zo ook in Workum. Kenmerkend is het eenvoudige bruine aardewerk met decoraties in ringeloor-techniek. In het begin van de 20e eeuw deed de kerfsnee-techniek zijn intrede. Als u geïnteresseerd bent in aardewerknijverheid, moet u zeker eens een kijkje nemen in een de aardewerkateliers die deze technieken nog steeds toepassen. U vindt er vast en zeker prachtige souvenirs.

Zeer geliefd zijn de schilderijen en tekeningen van Jopie Huisman. Deze voormalige 'lompenboer' en handelaar in oud ijzer leerde zichzelf schilderen en koos als onderwerp veelal zijn eigen lompen. Zijn vermogen het alledaagse en de armoe op intens gedetailleerde wijze weer te geven, wekt alom veel bewondering.De Workumers vonden dan ook dat zijn werk een eigen museum verdiende. Dat bleek een goede keus, want het eerste museum was al snel veel te klein en kon de grote stroom bezoekers niet verwerken. Nu heeft het Jopie Huisman museum een ruimer onderkomen waar duizenden mensen zijn versleten onderbroeken en schoenen, maar ook portretten komen bezichtigen.